Twierdza Kłodzko

Twierdza Kłodzko to jeden z najważniejszych i najbardziej okazałych zabytków Dolnego Śląska. Z jej wyższych partii można podziwiać przepiękną panoramę miasta i okolicznych gór, wewnątrz – zobaczyć dobrze zachowane ślady kultury militarnej i wystawy poświęcone historii tego miejsca, a w podziemnych labiryntach – poczuć klimat dawnego żołnierskiego życia.

Twierdza Główna położona jest na Górze Fortecznej (369 m n.p.m) w centrum miasta na powierzchni ponad 30 ha.

Historia kłodzkiej twierdzy rozpoczyna się w chwili powstania średniowiecznego drewnianego warownego grodu w X wieku, przebudowanego na murowany mieszkalno-obronny zamek władców Kłodzka aż do nowoczesnego systemu fortyfikacyjnego zaprojektowanego zgodnie z najnowszymi, jak na XVII i XVIII wiek, wymaganiami sztuki wojennej.

Obecnie Twierdza Kłodzko jest wyjątkowym zabytkiem nowożytnej architektury militarnej, wciąż jeszcze pełnym tajemnic

Największa przebudowa kłodzkiego zamku, wprowadzająca zmiany, z których większość przetrwała do dziś, rozpoczęła się w XVII wieku. W 1622 roku wrocławski architekt i fortyfikator Valentin von Säbisch opracował projekt wzmocnienia zamku i przekształcenia go w twierdzę o narysie bastionowym. Powstało wówczas dzieło koronowe (w kształcie korony) składające się z 3 bastionów (obronnych budowli wzniesionych na wysuniętych narożnikach obwałowania twierdzy) osłoniętych trójkątnymi rawelinami. Czoło tych umocnień skierowano na północ, gdyż była tam najtrudniejsza do obrony otwarta przestrzeń. Od południa, tam gdzie dziś znajduje się wejście główne, zamek miał naturalną obronę w postaci stromego kamienistego zbocza góry. W latach 80. XVII wieku budowę nadzorował słynny budowniczy i architekt praski – Jakobo Carove.

Drugi i ostateczny etap rozbudowy twierdza zawdzięcza królowi pruskiemu Fryderykowi II Wielkiemu, który po odebraniu Austrii Hrabstwa Kłodzkiego po I wojnie śląskiej w 1742 roku, wydał rozkaz rozbudowy Twierdzy Kłodzko, jako jednego z najważniejszych punktów obrony granic swojego państwa. Projektantem został generał i fortyfikator Gerhard Cornelius von Walrave. W roku 1769 zbudowano najwyższy punkt twierdzy – donżon – masywną wieżę przewidzianą jako ostatnie miejsce oporu i organizacji kontrataku. Znalazły się w nim trzypoziomowe głębokie nawet na 20 metrów magazyny i kazamaty, ze zbrojownią, apteką, laboratorium i pomieszczeniami dla załogi. Donżon został osłonięty łańcuchem bastionów, kleszczy, redut i redanów, a na przedpolu – szańcami z działobitniami i systemem suchych fos o głębokości dochodzącej do 10 metrów.

Zgodnie z zasadą architektury twierdzy każde dzieło fortyfikacyjne jest wyższe od leżącego przed nim.

W II połowie XIX wieku twierdza straciła obronny charakter. Była wykorzystywana jako wojskowy magazyn, więzienie, a w czasie II wojny światowej również jako zakład pracy przymusowej, w którym produkowano części elektroniczne do U-bootów oraz rakiet V1 i V2. Po wojnie na terenie twierdzy mieściły się składy i magazyny wojskowe oraz wytwórnia win. Od 1960 roku jest wpisana do rejestru zabytków.

 

Chodniki kontrminerskie
Podczas oblężenia twierdzy, jedną z metod walki było robienie przez wrogów podkopów pod dzieła obronne twierdzy w celu ich wysadzenia. Dlatego też w twierdzy stworzono system chodników kontrminerskich, czyli korytarzy, którymi obrońcy warowni mogli zarówno wysadzać stanowiska artyleryjskie nieprzyjaciela oblegającego twierdzę, jak również likwidować ewentualne podkopy wroga. Łączna długość tych korytarzy wynosi ok. 40 km. Ponieważ nigdy nie były one wykorzystane, przetrwały w pierwotnej formie i część labiryntu jest udostępniona do zwiedzania.

Wielki Kleszcz
Budowla w obrębie Twierdzy Głównej położona pomiędzy donżonem a dziełem koronowym. Obecnie znajdują się w nim sale ekspozycyjne prezentujące różne aspekty codziennego życia na twierdzy. Można obejrzeć jak dawniej wyglądały strzelnica, prochownia czy pokój narad dowódców pruskiego wojska, a także zobaczyć też jak przygotowywano broń i w jaki sposób opatrywano rannych.

Bitwa o Twierdzę
W czasie wojen napoleońskich miało miejsce najbardziej znane oblężenie kłodzkiej twierdzy. Potyczki toczyły się w całej okolicy przez ponad 3 miesiące, aż w nocy 23/24 czerwca 1807 r. Francuzi podjęli szturm, w wyniku którego dowódca obrony generał von Gőtzen zdecydował się poddać twierdzę. Od 2006 r. na stokach Twierdzy na pamiątkę tych wydarzeń odbywa się rekonstrukcja bitwy, w której biorą udział bractwa historyczne oraz grupy rekonstrukcyjne z całej Polski.

Bastiony kłodzkiej Twierdzy: Dolny, Alarmowy, Widokowy, Wysoki, tworzące dzieło koronowe 3 bastiony: Wacława, Ludmiły i Jabłonki oraz bastion Orła i Dzwonnik.

Słynni więźniowie Twierdzy:

  • Friedrich von der Trenck – oficer pruski, adiutant Fryderyka II, skazany na pobyt w twierdzy za romans z siostrą króla Amalią. Jego słynna ucieczka z twierdzy miała miejsce w 1746 roku.
  • Charlotta Ursini – słynna w swoim czasie trucicielka, więziona w twierdzy w latach 1807-1828.
  • Wojciech Kętrzyński – polski historyk, etnograf i działacz patriotyczny z czasów Powstania Styczniowego, skazany na rok więzienia w twierdzy (1865-1866).
  • Karol Lux – kapitan francuskiego wywiadu, skazany za działalność szpiegowską na 6-letni pobyt w twierdzy, spędził w niej jedynie pół roku, wsławiając się brawurową w 1911 roku.


Godziny otwarcia:
sezon zimowy: listopad – marzec w godz. 9.00-15.00 (ostatnie wejście: godz. 15.00)
sezon letni: kwiecień – październik w godz. 9.00-18.00 (ostatnie wejście: godz. 18.00)

Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem w cyklach co 30 minut. Podzielone jest na dwie części (można wybrać obie opcje lub tylko jedną z nich)
– górna część Twierdzy – ok. 1,5 godz. w sezonie letnim (ok. 1 godz. w sezonie zimowym)
– labirynt (chodniki kontrminerskie) – ok. 1 godzina (niezależnie od sezonu)

Uwaga: ze względu na panujący w podziemiach przez cały rok chłód, warto mieć ze sobą coś ciepłego do ubrania.

Kontakt:
ul. Grodzisko 1
57-300 Kłodzko
+48 74 867 34 68
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

więcej informacji na www.twierdza.klodzko.pl

Galeria zdjęć

Kontakt z nami

57-300 Klodzko,
Pl. B.Chrobrego1
tel. +48 074 865 46 00
fax: +48 074 867 40 62
E-mail: sekretariat@um.klodzko.pl

BIP: www.um.bip.klodzko.pl/

NIP: 883-10-06-050
REGON: 000526050

Ciekawe strony

serwis internetowy Biuletynu Informacji Publicznej Rada Miejska w Kłodzku Komisje - skład osobowy e puap 240 rewita 240 PGN 240
Kamerki Online w Kłodzku festiwal wrazen Informacja Turystyczna w Kłodzku szlak podziemi rewita 240
sciezka twierdza Podziemna Trasa Turystyczna w Kłodzku Twierdza Kłodzko - serwis internetowy Serwis Internetowy Muzeum Ziemi Kłodzkiej Kryta Pływalnia w Kodzku
Kłodzkie Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Kłodzku Kłodzkie Bractwo Rycerskie Agencja Mienia Wojskowego Wałbrzyska Strefa Ekonomiczna
Monitor Polski Dziennik Ustaw Wyszukiwarka połączeń kolejowych wyszukiwarka połączeń autobuswych Europa Direct Kłodzko

Drogi czytelniku, w związku z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (znanym też jako „RODO”) pragniemy poinformować Cię, w jaki sposób przetwarzane są dane osobowe które pozostawiasz podczas korzystania ze strony klodzko.pl. Dokładne informacje na ten temat oraz na temat plików cookie i jak je usunąć znajdziesz w klauzuli informacyjnej.

  Klikając przycisk „zgadzam się” lub przechodząc do portalu wyrażasz zgodę na przetwarzanie tych danych, w tym w plikach cookies. Wyrażenie zgody jest dobrowolne!